Aktivite Önerileri

ebebek Oyun Rehberi

Reyin oynama tavrımız merak ve bilme içgüdümüzden beslenir, bu her yaşta içimizdedir. Bebekler yaşamı reyin aracılığını bilirler. Bu sayede yaşama hazırlanır, güçlüklerine çözüm üretir, yeteneklerini pratik eder ve yaratıcılığını geliştirirler. En hoşu ise bundan neşe alır ve mutlu olurlar. İşte bu surattan reyin oynanan zaman çok değerlidir.

Bebeğiniz bir hayli kabiliyetini reyin oynarken kazanır ve pekiştirir. Dünyayı reyin oynarken tanır, sizinle geçirdiği zamanda içine güven duygusu yerleşir.

Bebeğinizi geliştirirken önceliğiniz her zaman hisleriniz olsun, zira onu en iyi siz tanırsınız ve her bebek biriciktir. Bunun yanında, bilimsel araştırmaların çıktılarından yararlanmanız hem size farkındalık kazandıracaktır hem de bu bedelli etkinliği zenginleştirip bebeğinizin geleceğine yatırım yapmanızı sağlayacaktır.

Bu emel yönünde hazırlanan yazımızda sizlere reyin oynamanın bebek gelişimine olan katkıları, 0-4 yaş arasında hangi yarıyılda hangi oyuncakların seçim edilebileceği, oyunun öğretici yanlarını nasıl kullanabileceğiniz, oyunun hayal eforunu nasıl geliştirdiği, tehlikesiz bağlanma üzerine tesiri ile alakalı nasihatler sunulmuştur. Merak edilen suallere cevaplar ile tamamlanmıştır.

Hazırsanız, başlayalım.

İçindekiler

REYİN EVRELERİOYUN SAFHALARINA GÖRE OYUNCAK SEÇİMLERİEVRE 0-12 Ay “TANIŞIYORUM”AŞAMA 12-24 Ay “KEŞFEDİYORUM”AŞAMA 24-36 Ay “BİLİYORUM”AŞAMA 36 – 48 AY “SOSYALLEŞİYORUM”OYUNUN ÖĞRETİCİ YANI VE EBEVEYNİN ROLÜOYUN VE HAYAL GÜCÜOYUNUN TEHLİKESİZ BAĞLANMA SÜRECİNDEKİ ROLÜOyun ve BağlanmaOYUN ÜZERİNE MERAK EDİLENLERSınır Koymak Üzerine

REYİN DÜZEYLERİ

Tanışıyorum            1.Aşama  Keşfediyorum       2.Aşama   Biliyorum        3.Aşama   Sosyalleşiyorum  4.Aşama

REYİN SAFHALARINA GÖRE OYUNCAK TERCİHLERİ

Her bebek gelişim sürecinde emin dönüm noktalarından geçer. Bu dönüm noktalarında doğru seçilen oyuncaklar kazanılan yeni marifetlerin pekişmesini ve bebeğin henüz kazanmadığı marifetlere hazırlanmasını sağlar. Bu kılavuzda belirtilen düzeyler bebeğin zekasal, fizyolojik motor hünerleri ve duyu gelişimi, sosyal, duygusal ve dil gelişimi bütüncül olarak korunarak yazılmıştır. İstifade ederken her bebeğin gelişim yarıyıllarının zamansal değişiklikler gösterebileceğini ve her bebeğin biricik olduğunu unutmamanız nasihat edilir.

Şayet bebeğinizin gelişiminde zamansal değişikliklerin olması gerekenden daha fazla olduğunu düşünüyorsanız, hekiminize danışmanız nasihat edilir.

AŞAMA 0-12 Ay “TANIŞIYORUM”

İlk üç ayda bebek, dünyaya yeni geldiği için fiziksel anlamda uyku kumpası, yeme kumpası vb. adapte olmaya çalışır. Hareketleri refleksiftir. Bedeni ile yaptığı hareketler onu tanımak ve kontrolünü artırmak içindir.

Üçüncü aydan sonra ise kavrama mahareti ve duyuları daha gelişmiş olduğu için cisimleri tanımak emelli oyunlar oynar; cismi sallar, tadına bakar, elinde iken inceler. Yardımli olarak oturabilir. Bu yarıyılda çıngırak, diş kaşıyıcı, iki eli ile anlayabileceği toplar, yumuşak oyuncaklar seçim edilebilir.

Yeniden bu yarıyılda bebeklerin aynaları çok hoşlandığını görürüz. Aynadakinin kendisi olduğunu kavraması 18. aya doğru olsa da bunun evvelinde karşısında gördüğü bebekle bakışmak ya da konuşmak onu oldukça eğlendirir. Bu surattan kırılma tehlikeyi olmayan oyuncak ayna seçim edilebilir.

Sıradaki Makale :   Evde Bebek Oyunları

6-12 arasında, genellikle 9 ay etrafında bebek takviyesiz oturma, emekleme, 12. aya doğru tutunarak ayakta durma gibi kabiliyetler kazanır. Bu sırada adım atması için yardım olan arabalar seçim edilebilir. Bunun yanında müzikli, renkli ışıklı oyuncaklar alakasını çeker. Büyük millete oyuncakları ile de oynayabilir.

Dil gelişimine baktığımızda 6. aydan sonra babıldama aynı hecenin aralıksız tekerrürü ve bir yaşa doğru tek tük kelime kullanımı görülür. Bir yaş etrafında ise genellikle ilk anlamlı sözcüklerini dinlemeye başlarız. Bu yarıyılda renkleri, eşyaları, rakamları belirten kitaplar okumanız hoş bir faallik olacaktır zira kısa sözcükleri aynalarlar başka bir deyişle sizi tekerrür ederler. Siz de onun dediklerini aynaladığınızda hoş bir paylaşıma girmiş olursunuz.

SEÇİM EDEBİLECEĞİNİZ OYUNCAKLAR

Tavşan Bubu Çıngırak

baby toys Bebeğimin İlk Topu

baby toys Safari Bebek Reyin Halısı

baby toys İlk Adım Otomobili

AŞAMA 12-24 Ay “KEŞFEDİYORUM”

12-24 arasında yürüme kabiliyetini kazanır. Daha hareketli oyunlar oynayabilecektir. Bunun yanında 18 ay etrafında blok ve puzzle oyunlarına başlanır ve bu da bebeğe bir hayli hüner kazandırır. Misalin problem çözme tutumunun, dikkat hünerinin, erken matematik yeteneklerinin, mekânsal biçimleri idrak etme ve uygulama hünerinin, motor yeteneklerinin büyümesine sponsordur. Bunların yanında bebeğiniz ile oynarken yaptığınız laflı paylaşım onun dil gelişimine katkı sağlar. Özellikle bu yarıyılda bebeğin nesne merkezli üçlü ilişkileri anne-oyuncak-kendisi vb. başlar.

18 ay sosyal kabiliyetler anlamında ehemmiyetli bir dönüm noktasıdır. Bu yarıyılda değişik fertlerin değişik bakış açıları olduğunu fark eder. Misalin daha evvelinde size uzattığı obje kendine doğru bakarken, bu geçişle birlikte size bakacak biçimde uzatabilir, zira sizin bakış açınızdan değişik görüleceğini artık yavaş yavaş algılar. Aynı zamanda buna bağlı olarak empati maharetleri de büyür.

Bağlanma açısından bakıldığında 0 ile 2 yaş arasının kritik olduğu görülmektedir. Nitelikli zaman geçirmenize bir taşıtı olacağı için reyin bağlanma sürecinizde bereketli bir taşıttır.

Bebeğiniz bloklar ya da bultaklar ile oynarken içinizin daha rahat edebilmesi için doğal ahşaptan yapılan, su bazlı boyalar kullanılan mahsulleri seçim edebilirsiniz.

SEÇİM EDEBİLECEĞİNİZ OYUNCAKLAR

baby toys Ahşap Kedi Bultak

baby toys Samy Kaydırak

baby toys Ahşap Hayvanlar Puzzle

baby toys Renkli Bloklar 27 Parça

baby toys Silindir Kule

AŞAMA 24-36 Ay “BİLİYORUM”

24-36 arası bütün bir bilme ve pratik etme sürecidir. Hatta genellikle tuvalet eğitimine başlanır. Ancak çocuk bu yarıyılda alıngan olabildiğinden oldukça sabırlı olunması gerekir. İki yaş ile birlikte bebekler bağımsızlıklarını gösterebilmek için can atarlar, “hayır” ve “benim” gözde kelimeleridir.

Bağımsızlıkları şayet kavrayışla karşılanır ise özgüven ve öz hürmetleri için pozitif tesirde bulunacaktır. O surattan kendileri bir şeyler yapıp sizin bakmanızı istiyorsa ya da göstermek istiyorsa, o sırada onu takdir etmek ve cesaretlendirmek çok ehemmiyetlidir.

Sıradaki Makale :   Oyunlar çocuklara özgüven kazandırıyor

Yeniden bu yarıyılda dil hünerleri büyür ancak akıcı konuşma sağlanamaması ve fertsellik arayışı birleştiğinde kızgın tavırlar görülebilir. Kavrayışla karşılamak, sabırlı olmak gerekir.

Bu yarıyılda nesnelerle oynanan oyunlar düşünme, anlam kurma, problem çözme marifetlerine takviyede bulunur. Zira bu oyunlar sırasında çocukların genellikle öyküleştirme yaptığı, kendiliğindene konuştuğu görülür. Bu, bu yarıyılda barizleşen hayal eforu hünerleri ile de alakalıdır.

Üç yaşa doğru ise ince motor kabiliyetler daha parçalı oyuncakları seçim edebilecek hale kazanç. Bu surattan blok ve puzzle oyunları parçaları azıcık daha küçük yutamayacağı kadar ve rakamca fazla olacak biçimde oynanabilir.

İki yaşın başlarında fiziki olarak birlikte ancak içerik olarak ayrı oynanan oyunlar görülürken, üç yaşa doğru akranlarla beraber oynanan oyunlar başlar. Birbirlerinin reyin sırasındaki emel ve maksatlarını idrak edebildikleri ve beraber hayali bir dünya kurup paylaşabildikleri görülür.

SEÇİM EDEBİLECEĞİNİZ OYUNCAKLAR

baby toys Jolly Sallanan At

baby toys Ahşap Harf Bebek Puzzle

baby toys Ahşap Mini Koordinasyon Oyunu

baby toys Mega Puzzle

AŞAMA 36 – 48 AY “SOSYALLEŞİYORUM”

36 ay ve üzeri, beraber ve işbirlikçi reyin tipinin yoğunlukla görüldüğü, çocuğun akranları ile daha çok etkileşime girdiği ve sosyalleştiği bir aşamadır. Oyunun erişkin hayatına hazırlama özelliği en çok bu yaşlarda ön tasarıdadır. Akranlarla oynanan oyunlar dil yeteneklerinin ve sosyal rollerin pratik edilmesi ve cemiyet yaşamına adapte olunabilmesi için oldukça ehemmiyetlidir. Aynı zamanda duygu hakimiyetinin kazanılması için de altın bedelindedir. Çocuk gruba geçim göstermek, isteklerini erteleyebilmek gibi kabiliyetler kazanır. Reyin yoksunluğu cılız sosyal bağlara ve devirici tavırlara sebebiyet verebilir. Akranlarıyla oynanan oyunlar bunun panzehridir.

Bu birlikteliği destekleyecek oyuncaklara bakıldığında hamurlar, parmak boyaları gibi oyuncaklar seçim edilebilir. İnce motor hünerleri de daha gelişmiş olduğundan, bu oyuncakların seçimi yerinde olacaktır. Bu yarıyılda dil yeteneklerinin büyümesi de sosyal ilişkilerini basitleştirecektir. Özellikle iki yaş etrafında akıcı konuşamamanın da neden olduğu dargınlık ya da hiddet nöbetleri 3 yaşında kendini daha iyi ifade etmesi ile artık zayıflamıştır.

Bebeğinizin oynadığı reyin hamurlarına güvenebilmeniz için doğal besin maddelerinden üretilmiş olanlarını seçim edebilirsiniz.

SEÇİM EDEBİLECEĞİNİZ OYUNCAKLAR

baby toys Parmak Boyası

baby toys Max Scooter

baby toys Ahşap Denge Oyunu

baby toys Kova Hamur Seti

OYUNUN ÖĞRETİCİ YANI VE EBEVEYNİN ROLÜ

Oyunun ateşleyicisinin merak ve bilme olduğunu belirtmiştik. Bebekler halihazırda bu içgüdüye sahiptirler. Ebeveynler ise doğru değişlerle onların bu yolculuğunu ve bulgu sürecini destekleyebilir, bebeklerinin alacağı hasılatı artırabilir.

Reyin sırasında anneye düşen ehemmiyetli misyonlardan ilki fazla hakimiyetten sakınmaktır.

Sıradaki Makale :   Akülü Araba Nasıl Seçilir?

Anne fazla müdahalede bulunursa, kararları bebeğinin yerine alırsa, kesintisiz araya girerek oyunu onun için tamamlarsa reyin gelişim sürecine olan tesirini ve verimini kaybeder. Üstelik böyle vaziyette bebeklerin genellikle bunaldığı ve aktifliği devam ettirmediği öğrenilmektedir. Fazla müdahaleciliğin ileri misallerinde, bebeğin ileride geçim mevzusunda, öz hakimiyetinde ve motivasyonunda meseleler yaşadığı görülmüştür.

PEKİ NE YAPMALI?

Bu bilgilere bakarak müdahalenin balansını nasıl sağlayacağınızı düşünüyorsanız size şöyle bir ipucu verebiliriz. Halihazırda alakalı olan bebeğinize sık müdahaleler onun dikkatini dağıtarak negatif tesire sebebiyet vermektedir. Ancak, alakası görece az olan bebeğe miktarlı manipülasyonlar yapmak destekçi kalitede olacaktır. Kesintisiz ve yoğun olup odaklanmayı yasaklamadığı sürece, reyin sırasında annenin takdirinin de aferin kızıma/oğluma, işte oldu, işte yaptın vb. aktiflikle bütünleşmeye destekleyici olduğu görülmüştür. Bu gibi yardımlar aynı zamanda motive edicidir. Yapabildiğini gördükçe öz hürmet ve özgüveni kuvvetlenir.

“Çocuk Kılavuzluğunda Reyin” ile oyunları öğretici hale getirebilirsiniz.

Bu reyin tarzında, isminden de anlaşılacağı gibi, reyin çocuk kılavuzluğunda ilerler. Bir bakıma onun istedikleri olur. Ancak uygun zaman geldiğinde anne öğretici değişlerde bulunur. Misalin, çocuğunuza renkleri öğretmek istiyorsunuz ve o da bloklarla oynamakta. Görüyorsunuz ki kule yapmak istiyor. Siz de onunla beraber kule yapıp, yeri geldiğinde “Şimdi kırmızı olanı koyalım” / “Bu hangisiydi? Kırmızı!” gibi minik değişlerde bulunup kırmızı rengini öğretmeye çalıştığınızda çocuk kılavuzluğunda reyin oynamış oluyorsunuz ve oyunu bilme taşıtı olarak kullanıyorsunuz. Bu iki taraf için de bereketli ve sevinçli bir usul.

Çocuk kılavuzluğunda reyin usulünün dil gelişimi için eşsiz bir taban olduğu, kelime anlamlarının daha iyi bilindiği de yapılan çalışmalarla ortaya konulmuştur. Zira reyin, sözcüğün anlanması için gereken bağlam vazifesini görmektedir.

oyuncak-secimi-nasil-olmalidirOyunu yavaş yavaş yapılandırarak bebeğinizi adım adım gelişim alanına çekin.

Zekasal gelişim açısından bu usule “yapı iskelesi” denir. Usulde anne bebeğini aralıksız yakınsal gelişim alanına sürükler; başka bir deyişle halihazırda bildiklerinin bir adım dışarısına. Bunu uygulamak için oyunu bebeğiniz bildikten sonra dayanağınızı sürüklemeniz ve dayanağınız olmadan bilemeyeceği yeni bir şey sunmanız gerekir.

Onu da sizinle birlikte yaptığında tekerrür desteğinize sürüklemelisiniz ve onu bir adım ileriye götürecek yeni bir şey sunmalısınız. Bu biçimde ilerlediğinizde farkında olmadan yapı iskelesi tekniğini uygulamış oluyorsunuz. Bu da eğitimin her yaşında bereketli olduğu öğrenilen tekniklerden biridir.

Misal vermek gerekirse; birinci gün iki bloğu üst üste koyarken, ikinci ya da üçüncü gün üç bloğu üst üste koymasını öğretin. Bildiğini bildiğiniz şeylerde artık yardım olmayın, bilmediği yeni adımlara geçin. Bu sırada fazla zorlamalardan kaçının ve onun zamanını takip edin.

Ve natürel tüm bu uygulamalar sırasında bebeğinizle birlikte neşe almayı unutmayın.

Daha Fazla Göster

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı