Bebek Sağlığı

Annelerin Corona Günleri

Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları Uzmanı Hatice Bulut sizler için hazırladı: 

Dünyaca imtihan veriyoruz 30 Aralık 2019’dan beri…  Evvel dedik ki; “Oooo! Çok uzak, bize  gelmez!”. Sonra  dedik ki; “Genetiğimiz değişik, bizi etkilemez!”. Yanıldık… 11 Mart 2020’de   uyandık ki yayın uzuvları TV, telefon, internet Türkiye’de de  bizlere “KONUTTA KAL!” diyor.

Evet, ülkemizde 11  Mart 2020’de ilk corono virüs tanısı  konuldu. Peki kime karşı savaşımız? Gözle görülebilse keşke. Hepimiz ellerimizi yıkamaktan egzama olduk… Düşüncelerimiz paranoyaklaştı… Konut karantinalarında gecemiz gündüzümüze karıştı… He rsöylenene  inandık… Marketlere ve eczanelere akın ettik… Belki de en çok biz anneler kaygılandık. Anne olduktan sonra anladık. Kendi canımızdan evvel evlatlarımızı düşündük…

Kafanızı kurcalayan ve “Poliklinikte olsaydım da kendi çocuk hekimime sorsaydım” diyebileceğiniz merak  ettiklerinizin bir  kısmını, bilimin ışığı altında  sizlere bu  yazımda aktaracağım…

İçindekiler

Corona  Virüs Nedir? Corona Virüs’deri Nasıl Korunulur? Beslenme ve  Beden DirenciBiz Anneler…

Corona  Virüs Nedir?

Virüsler aynı anda hem canlı hem de cansız özellikleri gösteren biyolojik varlıklardır. DNA ya da Ribo Nükleik Asit’ya sahip olmakla beraber hücrelerden oluşmazlar. Yaşamak için kesinlikle konakçı bir organizmaya gereksinim dinlerler. Corona virüsler genetik içeriği Ribo Nükleik Asit olan virüslerdir. Bir hücreyi istila eden virüs, o hücrenin bazı bileşenlerini kullanarak kendisini kopyalar, daha sonra da kopyaları öbür hücreleri enfekte eder.

Corona virüs enfeksiyonlarında hastalık bulguları; “ateş, öksürük, boğaz sızısı, iştahsızlık, ishal, karın sızısı, baş sızısı ve adale sızısı” biçiminde olabilir.  Daha ağır bulgu  gösteren  hastalarda zatürre  ile  geçimli değişmiş  solunum  sesleri ve  göğüs radyografisinde zatürre  ile  geçimli belirtiler görülebilir. Daha da ağır zatürre olgularında, dakika solunum rakamı  çoğalışı, soluk darlığı,  oda havasında oksijen yetmeyerek  kan  gazı  muayenelerinde  bozukluk, ek  oksijen takviyeyi hatta ARDS denilen tablo ile solunum makineyi takviyeyi ve çoklu uzuv  yetmezlikleri bazen de  hasta  kayıpları görülebilir. Çocuk hastaların oranı şuan  için  %1-2 arasında değişmektedir.

Yapılan çalışmalarda çocukların asemptomatik olabildikleri fakat başka bireyler için bulaştırıcı olabilecekleri gösterilmiştir. Çocuklarda kritik hadiseler yayınlarda şuana dek genelde 1  yaş altı olarak belirtilmiştir. Çocuk yaş gruplarında bulgularda ateş koşul değildir. Ateşli olgular olabildiği gibi ateşsiz seyir de görülebilir.

Sıradaki Makale :   Bebeklerde Dil Bağı (Yarık Dudak) Nedir?

korona-virus-onlemler
Corona Virüs’deri Nasıl Korunulur?

El pakliğine dikkat ederek bulaş tehlikesini eksiltin: Burun akıntısı, tükürük, balgam ile öksürerek ve  aksırarak  damlacık yolu  ile bulaşabildiği  gibi temas yüzeyleri  sayesinde de bulaşabilir. Bu da demek ki tokaşlaşma, öpüşme, enfekte yüzeylerin ellenmesi sonrası ellerin ağıza buruna göze sürülmesi ile bulaş olabilir. İşte bu sebeple korunmadaki ilk ve en ehemmiyetli adım el pakliğidir.  Elleri devirirken; bilekler, avuç içi, ellerin sırt ve parmak araları ile tırnakların kenar ve uçları sabun ile köpürtülerek en az 20 saniye müddetle güçlüce ovalanır. Eller ılık su altında iyice durulanmalı ve kağıt havlu ile kurulanmalıdır. Dış civarda bulunmak  zorunda isek musluk yeniden kağıt havlu ile kapatılmalıdır. Elbiselerimizin pakliğine dikkat ederek bulaş tehlikesini eksiltin: bu yarıyılda zorunlu olarak işe gidiyorsak konuta geldiğimizde kunduralarımızı ufak çocuklarımızın elleri ile erişebileceği yerlere koymayalım veya kapının önüne vazgeçelim. Dışarıdan içeriye girildiğinde dolaysız banyoya geçerek tüm dışarı ile temaslı giysileri 60 derece ısı ile 1 saat yıkayalım. Kendimiz de  banyo  yapalım. Yaşadığımız alanların pakliğine dikkat ederek bulaş tehlikesini eksiltin: Sırça, metal, plastik yüzeylerde  9  güne  kadar kalabiliyor. Fakat soğuk  etraflarda  çok  daha  uzun süreli  virüs canlı kalabilir. %70 etil içki, %0,5  hidrojen  peroksit veya %0,1  sodyum hipoklorit ile yüzey dezenfeksiyonu ile 1 dakikada tesirsiz hale gelebiliyor. Konut ve işyerlerinin pakliğinde dikkat edelim. Konutta kalarak yayılımı eksiltelim: Corona virüsünü alan bir birey, hastalandığının farkına varmadan ve bulgular ortaya çıkmadan virüsü yaymaya başlayabilir. Enfeksiyonlarda faktörün bedene girmesi ile bulguların ortaya çıkmasına kadar olan süreç kuluçka süresi olup corona virüs için bu vakit 2-14 gündür. Bu sebeple bireyden bireye dış etraflarda bulaş tehlikesini eksiltmek zoraki kalınan gidişatlarda insanlar arası  mesafenin 1.5 metre ortamı olması gerekmektedir.
Muhtemelse bu yarıyılda konutlarımızda kalarak acil olmayan sıhhat ve  beslenme ilaç lüzumları  dışında caddeye çıkmayalım. Sosyal yalıtım bu yarıyılda çok ehemmiyetlidir.  Bilim adamları bir virüsün ne kadar basit ve süratli dağıldığını R0 bedeliyle, öbür bir ifade ile esas artma rakamıyla hesaplayabiliyorlar.
Bu kıymet ile enfekte tek bir bireyden virüsün bulaştığı vasati birey rakamı varsayım ediliyor. Ocak 2020’de İngiltre’de NEJM mecmuasında yayınlanan bir çalışmaya göre bu kıymet 2,2. Başka Bir Deyişle enfekte olmuş her bir birey virüsü vasati 2,2 bireye daha yayıyor.  İnsanların birbirleriyle ne sıklıkla temas ettikleri ve viral yayılımı eksiltme mücadeleleri gibi etkenlere bağlı olarak bu rakamın değişmesi mümkün. Bir salgını durdurmak için, her bir olayın enfekte edebileceği vasati yeni insan rakamının 1’in altında olması gerekiyor. Bu nedenle küresel salgın yaşadığımız bu günlerde konutta kalalım! Aşıları hekiminize danışarak olabildiğince müsait periyotlarla yapılmasına devam edelim: COVİD-19’da vefatların çoğu zatürre  sebebi ile olmaktadır. Virüsün akciğerlerde yarattığı harabiyete ek olarak tablonun üstüne ilave edilecek ikincil değişik bakteri kaynaklı zatürrelerde vaziyeti ağırlaştırabilir. Aşıların uzun süreli olarak geciktirilmesi değişik salgın hastalıklara da yol açabilir. Bu sebeple aşılamanın olabildiğince devam etmesi gerekmektedir. Fakat bu yarıyılda virüs bulaş  tehlikesini  göz  önüne alarak öncelikle çocuk  hekiminiz  ile  çocuğunuzun aşı  takvimini konuşun. Muhtemelse aşı için de konutta sıhhat hizmeti veren sıhhat kuruluşları  ile  bağlantıya geçebilirsiniz. Beslenmeyi balanslı ve kumpaslı tasarlayarak beden direncini çoğaldıralım: Abur cubur tüketimini kısıtlayarak protein, karbonhidrat ve yağ açısından balanslı beslenmeyi sağlayalım. Bedenin kendisinden değişik yapıda olan maddeleri antijen yabancı olarak idrak edip, onları yok etmek üzere harekete geçmesine bağışıklık immünite olarak belirliyoruz. İmmün sistemi kuvvetlendirmek için başlıca probiyotik içerikli gıdalar, prebiyotik niteliğinde gıdalar, çinko, selenyum, demir, bakır içerikli yiyecekler, omega 3 ve omega 6 yağ asitlerinden zengin gıdalar ve yeteri kadar C vitamin için bol meyve harcayalım. Bağışıklık sistemine en büyük dayanaklardan biri olan anne sütü ile ilk 6 ay  beslenmeyi umursamama etmeyelim. Anne sütünü 2  yaşa dek  sürdürelim.

Sıradaki Makale :   Bebeklerde Ateşlenme Hakkında Bilmeniz Gerekenler


Beslenme ve  Beden Mukavemeti

Çinko: Çinko protein ve DNA birleşimi, enzimlerin faaliyet göstermesi, hormonların depolanması ve salınımı, hafıza işlevleri, görme, tat alma, koku alma, sihrime ve büyüme gibi  pek  çok  metabolik vakaya katılmaktadır.
Çinko bağışıklık sistemini de çok doğrultulu tesirler. Doğuştan gelen bağışıklık hücrelerinin, nötrofillerin ve öldürücü hücrelerin gelişimini dayanaklar. Ayrıca çinko antioksidan özelliği ile özgür radikallerin bedende  neden olduğu zararın önlenmesinde rol oynar. Çinko daha çok  et, karaciğer, fasulye, ceviz, fındık, hububatlar,  yumurta ve deniz  mahsullerinde bulunmaktadır. Günlük  gereksinim; yenidoğan yarıyılında ilk 6 aya kadar 3  mg/gün, 1-10 yaş arasında 10 mg/gün,  ergenlik  yarıyılında 15 mg/gün, gebelerde 20 mg/gündür.

Probiyotikler ve prebiyotikler:  Gıdalarla beraber veya ayrı olarak alınan, immüniteyi tertip ederek, bağırsaklarda gıdasal ve mikrobiyal balansı sağlayarak sıhhatimizi  pozitif güzergahta etkileyen canlı mikroorganizmalara “probiyotik” ismi verilir. Dış beden yüzeyine göre barsak yüzeyi 100 kat fazla alan kaplamaktadır. Bu sebeple barsak florasının tertip edilmesi bağışıklık sisteminin büyümesinde çok ehemmiyetli rol oynar.
Fermente gıdalar dediğimiz özellikle de süt ve sütten yapılan fermente süt mahsulleri olarak adlandırılan, kefir, yoğurt, ayran   probiyotikler için  misaldir. Prebiyotikler ise canlı değildir. Kalınbarsakta bulunan faydalı mikroorganizmalar için seçici olup artmalarına dayanak ederler. Bunlar arasında fruktanlar inülin, oligofruktoz, soya fasulyesi, oligosakkaritleri, galaktooligosakkaritler sayılabilir. Oligofruktozlar en çok buğday, sarımsak, soğan, pırasa, kuşkonmaz, enginar, muz ve anne sütünde bulunur.

Biz Anneler…

Çocuklarımız için her şeyi  yapıyoruz… Bu karantina  günlerinde de 7/24 konutta hizmete devam ediyoruz. Ödevlerini takip ediyoruz, eforlu kahvaltılar,  vitaminli  ara  öğünler hazırlıyoruz. Hem  tablet telefon düşkünü olmasınlar diyoruz  hem de konut  maratonunun bir ayağında bakmışız ki internet bizlerin olduğu  kadar  çocuklarımızın da dostu olmuş.moralleri bozulmasın diye eforlu  görünmeye çalışıyoruz…

Sıradaki Makale :   Bebeklerde Trombosit Düşüklüğü/ Yüksekliği

Oysa  ekonomik  uysallıkla kimilerimize fiyatsız  izin verildi nasıl geçineceğiz diye düşüncelere daldık. Kimimiz konutta oturmaktan can kasvetiyle patladık.  Her zaman kendinden daha  makûs  gidişatta olnaları da düşün  şükret tasayı  benim  annem. Tıpkı öbür tüm iyi kalpli anneler gibi… Şükredin! Bu  yazıyı okuyan karı  koca sıhhat  çalışanı  çiftler,  polisler, eczacılar, market çalışanları, kuryeler  ve usuma  henüz gelmemiş  pek  çok  iş  grubu ebeveynler virüsü konutlarındaki  çocuklarına yaşlılarına bulaştırmamak  için onları  öpüp kokladılar; çocuklarını anneanneye veya öbür ebeveyne itimat ederek konutlarından 2-3 aylığına dağıldılar.

Allahın İzniyle güneşin mutlu  suratını derimizde sezdiğimiz yaz  günlerini  parklarda kaydıraklarda  kayan,  deniz kenarında su ile  oynayan  çocukların  cıvıltıları  ile karşılayalım…  Tüm anneleri sevgi  ile  kucaklıyorum.

Hatice Bulut

Etiketler
Daha Fazla Göster

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı